De bouw van de nieuwe bibliotheek in Almere is een drama geworden. Vijf bouwstops, twee jaar vertraging en een overschrijding van het bouwbudget van 36 miljoen euro met 5,5 miljoen aan extra kosten waarover gemeente en aannemer nog steeds procederen. Maar nu het eindelijk open is, vallen de zorgen weg.
Het gebouw, een ontwerp van architectenbureau Meyer en Van Schooten – bekend van het ING-hoofdkantoor op de Zuidas – blijkt elegant, sereen en gastvrij. De inwoners van Almere hebben het meteen in hun hart gesloten, getuige de drukbezochte opening en de grote aantallen bezoekers in deze eerste week.
Dit is een belangrijk gebouw voor Almere: het staat naast het stadhuis en vertegenwoordigt samen daarmee het publieke domein in een verder commerciële omgeving. Gelukkig heeft de gemeente de wens van de projectontwikkelaar in de wind geslagen die vond dat er hier op de kop een winkel moest komen, of dat het gebouw in ieder geval zo moest worden ontworpen dat je er een warenhuis van kon maken.
Bovendien is dit het sluitstuk van de nieuwe binnenstad, een revolutionair ontwerp van Rem Koolhaas' bureau OMA. Het bestaande centrum van Almere is uitgebreid met een enorme zes meter hoge terp, oftewel een 'verhoogd maaiveld'. Bovenop is het winkelgebied voor voetgangers, eronder rijden de auto's en bussen en zijn er ruime, lichte parkeergarages – de aanvankelijke vrees voor een duistere onderwereld is niet uitgekomen.
Net als alle gebouwen in het nieuwe centrum zijn hier verschillende functies in ondergebracht: dertig koopappartementen, kantoorruimte en de bibliotheek zelf, inclusief café, auditorium en binnentuin. Vanuit de hoge, lichte centrale ruimte loop je in een spiraal omhoog langs hoge glazen wanden. De ereplaats in het gebouw is voor de jeugd: in het glazen 'penthouse' kunnen ze computeren en gamen. Om er te komen moeten ze wel, net als bij Ikea, het hele gebouw doorkruisen – wie weet worden ze onderweg door een boek gegrepen. De bibliotheek afficheert zich dan ook als een 'bruisend cultureel educatief warenhuis'. „Dit is geen winkel", zegt directeur Chris Wiersma, „maar we kijken wel wat we van winkels kunnen leren."
Wat ook op een winkel lijkt, is de indeling van de boeken in sfeer en doelgroep – net als Albert Heijn dat de schappen naar 'eetmomenten' heeft ingericht. Wiersma: „De tijd van de bibliotheek als universele verzameling van wetenschappelijk gerangschikte kennis is in het internettijdperk achterhaald. De meeste bezoekers komen niet voor een specifieke titel, maar kijken wat ze al rondneuzend tegenkomen." 'De living' is voor jonge moeders met kinderen, 'hoogspanning' is de thrillers, 'de luwte' met natuur en streekromans moet ouderen aanspreken en de jeugd vindt zichzelf terug in 'de jeugd van tegenwoordig'.
De vormgevers van de bibliotheek – de architectuur van Meyer en Van Schooten, de grafische vormgeving van Thonik met strakke moderne typografie van Reynoud Homan en de inrichting van Concrete – zijn erin geslaagd het interieur robuust en toch verwelkomend te maken. Door het hele gebouw heen heeft Thonik vrolijke ronde karpetten gelegd met kleurenfoto's van mensen van boven af, die het zwart-witte interieur verlevendigen.
Het genereuze gevoel van ruimte dat je binnen ervaart, kun je aan de buitenkant vooral vermoeden. De gevels boven de winkels zijn van gekleurd beton waaruit golvende banen zijn gefreesd; daaroverheen lopen grote stroken van glas. In de schemering verandert het glas in lichtstroken en lijkt het alsof je dwars door het gebouw heen kunt kijken.
Wat uitnodigender had gekund, is de ingang. Door die terp moet het gebouw over zijn lengte van 125 meter een hoogteverschil van ruim vier meter overbruggen tussen voor- en achterkant. Het gevolg is dat je binnenkomt in een nietszeggende soort glazen lobby van acht meter hoog met alleen een trap en een roltrap. Het enige dat je vertelt waar je bent is een verlichte display met „de nieuwe bibliotheek" erop en de openingstijden; pas boven zie je waar je bent. Hier had de bibliotheek beter naar winkels moeten kijken; een duidelijker signaal en wat verleidingskunst hadden niet misstaan. Almere heeft – met moeite, maar toch – zichzelf een bijzonder publiek gebouw gegeven en mag daar ook op straat mee fleuren.
Tracy Metz in NRC Handelsblad 03 april 2010, pagina 7
____________________________________________________________
Dit bericht is verzonden via NEDBIB-L@nic.surfnet.nl
Aanmelden? Afmelden? Info? Vacature plaatsen?
Zie de NEDBIB-L website op http://nedbib.reuser.biz/
Lijstbeheerder: Arno H.P. Reuser nedbib@reuser.biz
EEN ANTWOORD GAAT STANDAARD NAAR ALLE LIJSTDEELNEMERS
Wellicht is uw antwoord alleen zinvol voor de vragensteller
Houd hier a.u.b. rekening mee!
Freek Zegers
